Anasayfa > Tarihçe

12.03.2015 Per, 14:02

KIBRIS’TA SENDİKAL HAREKET

Kıbrıs’ta sendikal harekette örgütlenme 1920-1930 yılları arasında gerçekleşti. İlk örgütlenmeler ve sendikal hareket Türk ve Rum emekçilerin birlikte çabalarıyla gelişti. Güçlü sendikal örgütlenme, Kıbrıs İşçi Federasyonu (PEO)‘nun kurulmasıyla başladı.

1943 yılında bazı kopmalarla Türk emekçilerin ayrı sendikal örgütler kurdukları görüldü. Örneğin 1943 yılında marangozlar tarafından kurulan sendika gibi. Bunu Türk İşçi Birlikleri Federasyonu ile Güneş Türk İşçileri Sendikası izledi.

Kıbrıs’ta sendikal hareketin dönüm noktalarından olan ve aylarca süren 1948 maden grevi, Türk ve Rum işçilerin ortak savaşımları sonucu zaferle sonuçlandı. CMC maden grevi sendikal mücadeleye yeni deneyimler kazandırdı. Bu grevlerde Kıbrıs işçi sınıfı bir bütün olarak acıyı da, sevinci de paylaştılar. Sırasında bir dilim ekmeği, 3-5 zeytini kardeşçe bölüşerek yediler. Birlikte vuruldular, birlikte hapis yattılar, sermayenin polisine karşı birlikte savaştılar. Tümü de, eşleri ve hatta çocuklarıyla birlikte, canları, kanları pahasına bu onurlu kavgayı vererek “Kıbrıs İşçi Sınıfı Tarihi”ni yazdılar.

 

Ne var ki, o dönemin milliyetçi Türk liderliği, Türk emekçileri ve sendikacıları, kısmen dahi olsa, birlikte ve aynı çatı altında mücadele etmelerine şiddetle karşıydı. İşçileri ve sendikacıları PEO’dan istifa etmeye zorluyordu. Ahmet Yahya onlardan biriydi. PEO’dan istifa etmesi için tehdit alıyordu. Baskılar o denli yoğundu ki, yakınları Ahmet Yahya’yı zor da olsa PEO’dan istifa etmeye ikna etmişlerdi. Ahmet Yahya, diğer istifaya zorlanan işçiler gibi istifa duyurusunu yerel bir gazetede yayınlatmak zorundaydı. Bunu yaptı, ancak istifa duyurusu gazetede yayınlanmadan katledildi. Ertesi gün, gazetede hem istifa haberi yer aldı, hem de ölüm haberi.

 

Türk Eğitim Vakfı yöneticisi Fazıl Önder Saraç Kıbrıslılığı sürekli savunduğu ve en son da Türk-Rum ortak düzenlenen 1 Mayıs 1958 etkinliklerine aktif katkılarından dolayı 24 Mayıs 1958’de şovenler tarafından katledilir. Bir başka sendika lideri Ahmet Sadi kurşunlanır. Daha sonraki süreçlerde baskı ve terör estirilir birlikte yaşamak ve birlikte örgütlenmek için uğraş verenler kurşunlanır, terörize edilir. Derviş Ali Kavazoğlu ve Kostas Mişaulis de bu çerçevede 11 Nisan 1965’te birlikte kurşunlanır ve katledilirler.

 

Sonraki yıllarda Kıbrıslıtürklerde memur ve öğretmen sendikaları ile Türk yönetiminin kurdurduğu işçi sendikaları faaliyetlerini sürdürdüler. Türk Sendikaları büyük oranda Türk yönetimi kontrolünde, milliyetçi, sendikal açıdan işlevsiz bir şekilde devam ettiler. Türk ve Rum işçilerin çok az kalan aynı çatı altında örgütlenmeleri ve sendikal harekette yer almaları, 1974 askeri harekatıyla tam kesintiye uğradı.

 

DEV İŞ’İN KURULUŞU

1974 askeri harekatından sonra, işçi sınıfının sınıfsal mücadelesi tamamen durmuş ve büyük bir boşluk doğmuştu. İşçiler, çalışma hayatında sosyal güvence, daha iyi bir ücret ve daha iyi iş koşulları sağlamak amacıyla yeniden örgütlenmeye gittiler. Alternatif olarak da sınıf sendikacılığı temelinde örgütlenme çalışmaları hızlandı.

 

4 Nisan, 1975’te, karayollarında çalışan işçiler YOL-İŞ sendikasını kurdular (Bugünkü adıEMEK-İŞ). Bunu, 15 Ağustos’ta Sanayi Holding’de çalışan işçilerin kurduğu Devrimci Genel İş Sendikası izledi. Örgütlenme çalışmaları belli bir olgunluğa eriştiğinde, iki sendika, 30 Kasım 1976’da Devrimci İşçi Sendikaları Federasyonu, kısa ismiyle DEV-İŞ‘i kurdular.

 

DEV-İŞ, bugün artan sendika ve üye sayısı ile sınıf sendikacılığını sürdürdüğü gibi, kuruluş bildirgesinde de ortaya koyduğu Kıbrıs sorununa Birleşik Federal Kıbrıs görüşünü sürdürüyor.

YORUMLAR

Toplam 0 yorum bulunmaktadır.